Inleiding

Er wordt wel eens gezegd dat data “de nieuwe olie” zijn. Zelfs al zijn sommige verwachtingen over de mogelijkheden van data weinig realistisch en utopisch, toch is het duidelijk dat een intelligente aanpak op vlak van het verzamelen, verwerken, koppelen en analyseren van data  een onmisbaar onderdeel is geworden in de strategie van eender welke organisatie; beleidsorganisaties zijn hierop geen uitzondering.

Het Directoraat-generaal Gezondheidszorg van de FOD VVVL beschikt historisch over heel wat data voor wat betreft de domeinen van de ziekenhuizen, de dringende geneeskundige hulpverlening, de gezondheidszorgprofessionals en de geestelijke gezondheidszorg. Als we de metafoor van data als “de nieuwe olie” even doortrekken, dan horen we wel eens de opmerking en de kritiek dat de voorbije decennia de focus soms meer lag op het oppompen van de olie, dan op het raffineren en het klaarmaken ervan voor de markt en zijn gebruikers.

In 2017 werd, onder meer in reactie op deze kritiek, een grondige oefening gerealiseerd binnen het DG Gezondheidszorg om te bepalen hoe we ons beleid inzake data konden verbeteren. Eén van de strategische lijnen die uit deze oefening voortvloeiden was een betere ontsluiting en exploitatie van onze data. Een gewenst, nieuw product binnen deze strategie was de ontwikkeling van ‘policy briefings’ – of ‘blikvangers’ – die op een bevattelijke wijze kerncijfers zouden omvatten en in perspectief zetten over de domeinen waarvan sprake hierboven.

Een dergelijke blikvanger wil zich situeren op een meer gedetailleerd niveau dan reeds bestaande initiatieven zoals bv. het rapport van het KCE over de performantie van ons gezondheidssysteem, waarvan de FOD een partner is, en tegelijkertijd met een meer omvattende zicht op een welbepaald domein dan bv. gedetailleerde rapporten van ons DG of andere organisaties die inzoomen op een specifiek fenomeen binnen een betrokken domein.

De eerste editie van een dergelijke blikvanger ligt voor u. Hij focust op de ziekenhuizen, meer bepaald de algemene ziekenhuizen. Het is een bescheiden eerste poging om aan lezers met een zekere voorkennis in de gezondheidszorg en het ziekenhuislandschap op een bevattelijke wijze een overzicht te geven van de data waarover we beschikken met de bedoeling het inzicht in onze ziekenhuissector te versterken. Onze doelgroep is breed: de politieke beleidsmakers, de ambtenaren op diverse bestuursniveaus, het werkveld van zorginstellingen en de gezondheidsprofessionals, de ziekenfondsen en patiëntenorganisaties, de sociale partners, onderzoekers en consultants enz.

De aanpak is niet evaluatief of normatief van aard. De blikvanger wil in de eerste plaats een aantal kerncijfers weergeven, deze correct beschrijven en enkele tendensen belichten. Sommige cijfers vragen bijkomende interpretatie. Het debat daarover mag gevoerd worden. In volgende edities kunnen we onderzoeken hoe bepaalde van deze interpretatieve elementen kunnen worden geïntegreerd om de toegevoegde waarde van de blikvanger verder te verhogen.

Tot slot wil de blikvanger geen “eiland-initiatief” blijven. Bepaalde data en kerncijfers zijn beschikbaar bij onze partners in de overheid en de kennisinstellingen. Graag zullen we met hen bekijken hoe ons project met hun initiatieven kan gekoppeld worden in een geest van samenwerking en delen.  

We wensen u veel leesgenot en kijken uit naar uw reacties.

Pedro Facon

Directeur-generaal Gezondheidszorg