Select your language

Andere informatie en diensten van de overheid : www.belgium.be  Logo Belgium

Als je je alcoholgebruik wilt beoordelen, verminderen of er meer over wilt weten, kun je de volgende website bezoeken: https://www.alcoholhulp.be/

Het is belangrijk om te onthouden dat volgens de Hoge Gezondheidsraad geen enkele alcoholconsumptie risicovrij is.

1. Kernboodschappen

  • In 2018 meldt 7,4% van de mannen en 4,3% van de vrouwen (15 jaar en ouder) een overmatig alcoholgebruik (gedefinieerd als meer dan 21 of meer dan 14 glazen per week voor respectievelijk mannen en vrouwen). Deze prevalentie is in de loop van de tijd afgenomen.
  • Ongeveer een op de tien jongeren in de leeftijdsgroep van 15-24 jaar rapporteerde een wekelijkse episode van hyperalcoholisatie (consumptie van ten minste 6 glazen alcohol bij een enkele gelegenheid). Ook voldeed een op de tien jongeren aan de criteria voor "problematisch alcoholgebruik" (zoals gedefinieerd door het CAGE-instrument) in de afgelopen 12 maanden.
  • In 2022 dronk meer dan één op de tien adolescenten van 13 tot 18 jaar oud wekelijks alcohol, hoewel dit aantal sinds 2006 is gedaald.
  • Meer jongeren uit de Franse Gemeenschap meldden recent dronkenschap dan jongeren uit de Vlaamse Gemeenschap.
  • Meer dan twee op de tien adolescenten rapporteerden recent dronkenschap in 2022.

2. Overmatig alcoholgebruik - volwassenen

In België zijn meer mannen dan vrouwen overmatige alcoholgebruikers

In 2018 rapporteerde 5,9% van de bevolking van 15 jaar en ouder een overmatig alcoholgebruik (meer dan 21 en 14 glazen per week bij mannen en vrouwen). Twee keer zoveel mannen als vrouwen worden beschouwd als excessieve drinkers. Aangezien de drempel voor het definiëren van overmatig alcoholgebruik bij vrouwen lager is dan bij mannen, duiden die resultaten op een veel lager verbruik bij vrouwen.

De hoogste prevalentie wordt waargenomen in de leeftijdsgroep 55-64 jaar en de laagste in de leeftijdsgroep 75+.

Prevalentie van overmatig alcoholgebruik in de bevolking van 15 jaar en ouder volgens leeftijd en geslacht, België, 2018
Bron: Gezondheidsenquête, Sciensano [1]

Overmatig alcoholdrinken is in alle gewesten afgenomen, behalve in Brussel, waar het in 2018 het hoogst was

In 2018 werd de hoogste prevalentie van overmatig alcoholgebruik waargenomen in Brussel, zowel voor mannen als voor vrouwen, terwijl de prevalentie lager was in Vlaanderen.

Op Belgisch niveau blijft de prevalentie van overmatig alcoholgebruik dalen. Tussen 2013 en 2018 werd een daling van 12% bij mannen en 8% bij vrouwen waargenomen.

Bij mannen was tussen 2004 en 2013 de prevalentie van overmatig alcoholgebruik het hoogst in Wallonië en het laagst in Brussel. Sinds 2004 werd in Vlaanderen en Wallonië een continue daling van de prevalentie bij mannen waargenomen, terwijl in Brussel de daling in 2008 stopte, om vervolgens aanzienlijk te stijgen tussen 2013 en 2018. Als gevolg hiervan had Brussel in 2018 de hoogste prevalentie van alle gewesten.

Bij vrouwen was de prevalentie het hoogst in Brussel gedurende de gehele periode van observatie. In Vlaanderen werd vanaf 2001 een lichte daling waargenomen, zonder duidelijke trends in de andere gewesten.

  • Mannen
  • Vrouwen

Prevalentie van overmatig alcoholgebruik bij mannen 15 jaar en ouder volgens gewest, België, 1997-2018
Bron: Eigen berekeningen op basis van de Gezondheidsenquête, Sciensano [1]

Prevalentie van overmatig alcoholgebruik bij vrouwen 15 jaar en ouder volgens gewest, België, 1997-2018
Bron: Eigen berekeningen op basis van de Gezondheidsenquête, Sciensano [1]

Het opleidingsniveau heeft geen duidelijke invloed op de prevalentie van overmatig alcholgebruik

Er is geen duidelijk verschil naar opleidingsniveau in de naar leeftijd gestandaardiseerde prevalentie van overmatig alcoholgebruik, wat betekent dat dit alcoholgebruik redelijk gelijkmatig is verdeeld onder mensen met verschillende opleidingsniveaus.

Prevalentie van overmatig alcoholgebruik in de bevolking van 15 jaar en ouder volgens opleidingsniveau, België, 2018
Bron: Eigen berekeningen op basis van de Gezondheidsenquête, Sciensano [1]

3. Hyperalcoholisatie - volwassenen

Jongeren (15-24 jaar) hebben een grotere kans om wekelijks aan hyperalcoholisatie te doen

De prevalentie van wekelijkse hyperalcoholisatie was 7,6% in België in 2018. Het kwam veel vaker voor bij mannen (11,5%) dan bij vrouwen (3,9%). De leeftijdsgroep 15-24 had de hoogste prevalentie van wekelijkse hyperalcoholisatie (10,4%), gevolgd door de 55-64-jarigen (9,2%) en de 25-34-jarigen (9%).

Prevalentie van wekelijkse hyperalcoholisatie in de bevolking van 15 jaar en ouder volgens leeftijd en geslacht, België, 2018
Bron: Gezondheidsenquête, Sciensano [1]

De prevalentie van wekelijkse hyperalcoholisatie is gedaald bij mannen en stabiel gebleven bij vrouwen in 2018 vergeleken met 2013

In 2018 werd een iets hoger percentage wekelijkse hyperalcoholisatie waargenomen voor mannen in Vlaanderen, en voor vrouwen in Brussel, maar die verschillen waren niet statistisch significant.

Op Belgisch niveau daalde tussen 2013 en 2018 de leeftijdsgestandaardiseerde prevalentie van wekelijkse hyperalcoholisatie bij mannen (-18%), maar bleef ze stabiel bij vrouwen.

Bij mannen was de prevalentie wekelijkse hyperalcoholisatie in 2008 nog significant hoger in in Vlaanderen, maar het verschil tussen gewesten is ondertussen kleiner geworden en niet meer significant. Tussen 2013 en 2018 wordt in alle drie de gewesten een dalende trend waargenomen.

Bij vrouwen zijn in Vlaanderen en Wallonië de prevalenties stabiel gebleven rond de 4%. Brussel kent daarentegen wel een daling, maar blijft nog steeds het gewest met de hoogste prevalentie.

  • Mannen
  • Vrouwen

Prevalentie van wekelijkse hyperalcoholisatie bij mannen 15 jaar en ouder volgens gewest, België, 2008-2018
Bron: Eigen berekeningen op basis van de Gezondheidsenquête, Sciensano [1]

Prevalentie van wekelijkse hyperalcoholisatie bij vrouwen 15 jaar en ouder volgens gewest, België, 2008-2018
Bron: Eigen berekeningen op basis van de Gezondheidsenquête, Sciensano [1]

Het opleidingsniveau heeft geen duidelijke invloed op de prevalentie van wekelijkse hyperalcoholisatie

Er is geen duidelijk verschil naar opleidingsniveau in de naar leeftijd gestandaardiseerde prevalentie van wekelijkse hyperalcoholisatie, wat betekent dat de wekelijkse hyperalcoholisatie redelijk gelijkmatig is verdeeld onder mensen met verschillende opleidingsniveaus.

Prevalentie van wekelijkse hyperalcoholisatie in de bevolking van 15 jaar en ouder volgens opleidingsniveau, België, 2018
Bron: Eigen berekeningen op basis van de Gezondheidsenquête, Sciensano [1]

De prevalentie van wekelijkse hyperalcoholisatie bij Belgen is hoger dan het gemiddelde van de EU-15

De prevalentie van wekelijkse hyperalcoholisatie is hoger in België dan het EU-15-gemiddelde, zowel voor mannen (11,5% versus 8,4%) als voor vrouwen (3,9% versus 2,6%).

  • Mannen
  • Vrouwen

Prevalentie van wekelijkse hyperalcoholisatie bij mannen 15 jaar en ouder volgens land van residentie, Europa, 2019
Bron: Eurostat [2]

Prevalentie van wekelijkse hyperalcoholisatie bij vrouwen 15 jaar en ouder volgens land van residentie, Europa, 2019
Bron: Eurostat [2]

4. Problematisch alcoholgebruik - volwassenen

Meer jongeren hebben een problematisch alcoholgebruik dan ouderen

De prevalentie van problematisch alcoholgebruik in de afgelopen 12 maanden was 7% in België in 2018. Het was hoger bij mannen (9,5%) dan bij vrouwen (4,7%). De prevalentie van problematisch alcoholgebruik was het hoogst in de jongste leeftijdsgroep (9,8%), gevolgd door de leeftijdsgroep 25-44 en 45-54 (8,8%). De prevalentie was vergelijkbaar bij mannen en vrouwen in de leeftijdsgroep van 55-64 jaar.

Prevalentie van problematisch alcoholgebruik in de afgelopen 12 maanden in de bevolking van 15 jaar en ouder volgens leeftijd en geslacht, België, 2018
Bron: Gezondheidsenquête, Sciensano [1]

Mannen in Wallonië en vrouwen in Brussel hebben de hoogste prevalentie van problematisch alcoholgebruik

De prevalentie van problematisch alcoholgebruik in de afgelopen 12 maanden was het hoogst in Wallonië voor mannen en in Brussel voor vrouwen.

Prevalentie van problematisch alcoholgebruik in de afgelopen 12 maanden in de bevolking van 15 jaar en ouder volgens gewest en geslacht, België, 2018
Bron: Eigen berekeningen op basis van de Gezondheidsenquête, Sciensano [1]

5. Totaal alcoholverbruik per persoon - volwassenen

De totale alcoholverbruik in België is lager dans het gemiddelde van de UE-15

Volgens schattingen van de WHO voor 2019 was het totale alcoholverbruik in België 10,8 liter pure alcohol per persoon (15+), wat lager was dan het EU-15-gemiddelde (11,1 liter). De Europese regio van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft het hoogste niveau (9,5 l) van alcoholgebruik ter wereld (5,8 l).

Totaal alcoholverbruik (gemeten en niet-gemeten verbruik) per persoon (in liter pure alcohol) in de bevolking van 15 jaar en ouder, volgens land van residentie, Europa, 2019
Bron: GISAH [3]

Europa heeft het hoogste alcoholgebruik ter wereld

Totaal alcoholverbruik (gemeten en niet-gemeten verbruik) per persoon (in liter pure alcohol) in de bevolking van 15 jaar en ouder, volgens wereldregio, Europa, 2019
Bron: GISAH [3]

6. Wekelijks alcoholgebruik – adolescenten

In België gaf in 2022 64% van de 15-jarige adolescenten in de Vlaamse Gemeenschap en 62% in de Franse Gemeenschap aan ooit alcohol te hebben geconsumeerd. Over het algemeen had een gelijkaardig aandeel jongens en meisjes in deze leeftijdsgroep geëxperimenteerd met alcohol: 61% van de meisjes in de Franse Gemeenschap, 65% van de meisjes in de Vlaamse Gemeenschap en 62% van de jongens in beide gemeenschappen [6].

In 2022 was de prevalentie van wekelijkse alcoholconsumptie het hoogst bij adolescenten van 17 tot 18 jaar

Het aandeel adolescenten van 13 tot 18 jaar dat minstens één alcoholische drank per week consumeerde, was hoger bij de oudere jongeren. Onder de 17- tot 18-jarigen gaf één op de vier meisjes aan wekelijks alcohol te drinken. Bij de jongens van dezelfde leeftijdscategorie ging het om 29% in de Franse Gemeenschap en 42% in de Vlaamse Gemeenschap.

Geslachtsverschillen werden enkel waargenomen bij de 15- tot 18-jarigen in de Vlaamse Gemeenschap, waar jongens vaker een wekelijkse consumptie rapporteerden dan meisjes.

  • Franse Gemeenschap
  • Vlaamse Gemeenschap

Prevalentie van wekelijks alcoholgebruik bij adolescenten van 13-18 jaar, volgens leeftijd en geslacht, Franse Gemeenschap, 2022
Bron: HBSC Franse Gemeenschap [4]

Prevalentie van wekelijks alcoholgebruik bij adolescenten van 13-18 jaar, volgens leeftijd en geslacht, Vlaamse Gemeenschap, 2022
Bron: HBSC Vlaamse Gemeenschap [5]

In 2022 was de prevalentie van wekelijks alcoholgebruik vergelijkbaar in beide gemeenschappen

In 2022 was het aandeel jongens en meisjes dat wekelijks alcohol dronk vergelijkbaar tussen de gemeenschappen. Concreet gaf 15% van de jongens in de Franse Gemeenschap en 17% in de Vlaamse Gemeenschap aan minstens één keer per week alcohol te drinken. Bij de meisjes dronk 12% wekelijks alcohol in de Franse Gemeenschap en 11% in de Vlaamse Gemeenschap.

Het wekelijks bier-, wijn-, en alcopopsgebruik is sinds 2006 gedaald

Sinds 2006 is de frequentie jongeren dat wekelijks alcohol drinkt over het algemeen gedaald. Recente trends wijzen echter op een lichte toename.

Bij jongens nam het wekelijkse bierverbruik in beide gemeenschappen af tot 2014. Daarna steeg het opnieuw in de Vlaamse Gemeenschap, terwijl het in de Franse Gemeenschap bleef dalen. De prevalentie van wekelijkse wijn- en alcopops consumptie bij jongens daalde geleidelijk en stabiliseerde zich in 2022.

Bij meisjes daalde het gebruik van bier en wijn tot 2014, maar tegen 2022 was er opnieuw een lichte stijging te zien in beide gemeenschappen. De consumptie van alcopops daalde bij meisjes tussen 2006 en 2018.

In 2022 was bier nog steeds de meest geconsumeerde alcoholische drank onder jongeren in beide gemeenschappen.

  • Jongens
  • Meisjes

Prevalentie van wekelijkse alcoholconsumptie bij jongens van 11-18 jaar, volgens gemeenschap en type drank, België, 2006-2022
Bron: HBSC Franse Gemeenschap [4] en HBSC Vlaamse Gemeenschap [5]
 De prevalenties in de Franse Gemeenschap omvatten adolescenten van 13 tot 18 jaar, terwijl ze in de Vlaamse Gemeenschap betrekking hebben op jongeren van 11 tot 18 jaar.

Prevalentie van wekelijkse alcoholconsumptie bij meisjes van 11-18 jaar, volgens gemeenschap en type drank, België, 2006-2022
Bron: HBSC Franse Gemeenschap [4] en HBSC Vlaamse Gemeenschap [5]
De prevalenties in de Franse Gemeenschap omvatten adolescenten van 13 tot 18 jaar, terwijl ze in de Vlaamse Gemeenschap betrekking hebben op jongeren van 11 tot 18 jaar.

In 2022 was het wekelijks alcoholgebruik minder frequent in de algemeen onderwijsvorm in de Vlaamse Gemeenschap

In de Franse Gemeenschap was er geen significant verschil in het aandeel adolescenten dat wekelijks alcohol dronk naargelang de onderwijsrichting. In de Vlaamse Gemeenschap gaven minder leerlingen in het algemeen secundair onderwijs aan wekelijks alcohol te drinken, vergeleken met leerlingen in het technisch of beroepsonderwijs.

Prevalentie van wekelijkse alcoholconsumptie bij adolescenten van 14-18 jaar, volgens gemeenschap en onderwijsvorm, België, 2022
Bron: HBSC Franse Gemeenschap [4] en HBSC Vlaamse Gemeenschap [5]

In 2022 verklaarden meer adolescenten uit de Vlaamse Gemeenschap recent alcohol te hebben geconsumeerd dan het gemiddelde van de EU-14

Het internationale HBSC-rapport van 2022 toonde aan dat in de EU-14-landen 41% van de 15-jarige jongens en 44% van de 15-jarige meisjes aangaven in de 30 dagen voorafgaand aan de enquête minstens één keer alcohol te hebben gedronken. In de Franse Gemeenschap lagen de prevalentiecijfers in de lijn van het EU-14-gemiddelde, terwijl ze in de Vlaamse Gemeenschap hoger lagen dan het EU-14-gemiddelde.

  • Jongens
  • Meisjes

Prevalentie van recent alcoholgebruik onder jongens van 15 jaar, volgens land (EU-14), 2022
Bron: HBSC International Report [6]. EU-14 gemiddelde, berekend door de auteurs op basis van HBSC International Report [6].

Prevalentie van recent alcoholgebruik onder meisjes van 15 jaar, volgens land (EU-14), 2022
Bron: HBSC International Report [6]. EU-14 gemiddelde, berekend door de auteurs op basis van HBSC International Report [6].

7. Recent dronkenschap – adolescenten

In 2022 waren bijna twee op de vijf adolescenten van 17 tot 18 jaar in de afgelopen maand dronken geweest

In het algemeen was het aandeel adolescenten dat minstens één keer dronken was geweest in de maand voorafgaand aan het onderzoek groter bij ouderen. In de Franse Gemeenschap steeg het aandeel van ongeveer 10% bij 13- tot 14-jarigen, naar ongeveer 20% bij 15- tot 16-jarigen, en bijna 40% bij 17- tot 18-jarigen. In de Vlaamse Gemeenschap lag de prevalentie lager bij 13- tot 14-jarigen (3,5% bij jongens en 3,2% bij meisjes) en bij meisjes van 17 tot 18 jaar (31%). In de Vlaamse Gemeenschap waren meer jongens dan meisjes recent dronken geweest, terwijl er in de Franse Gemeenschap geen significante geslachtsverschillen werden waargenomen.

  • Franse Gemeenschap
  • Vlaamse Gemeenschap

Prevalentie van recent dronkenschap bij adolescenten van 13–18 jaar, volgens leeftijd en geslacht, Franse Gemeenschap, 2022
Bron: HBSC Franse Gemeenschap [4]

Prevalentie van recent dronkenschap bij adolescenten van 13–18 jaar, volgens leeftijd en geslacht, Vlaamse Gemeenschap, 2022
Bron: HBSC Vlaamse Gemeenschap [5]

In 2022 meldden meer jongeren uit de Franse Gemeenschap recent dronkenschap dan uit de Vlaamse Gemeenschap

In de Franse Gemeenschap gaf 26% van de jongens en 27% van de meisjes aan recent dronken te zijn geweest, tegenover 21% van de jongens en 17% van de meisjes in de Vlaamse Gemeenschap. Deze verschillen zijn vooral toe te schrijven aan een hoger aandeel jongere adolescenten (13–14 jaar) en meisjes die in de Franse Gemeenschap melding maakten van recente dronkenschap.

In 2022 was het aantal adolescenten dat recent dronken was geweest toegenomen

Bij beide geslachten steeg de prevalentie van adolescenten van 13 tot 18 jaar die recent dronken waren geweest tussen 2018 en 2022 in beide gemeenschappen. In de Franse Gemeenschap was de prevalentie in 2022 1,5 keer hoger bij jongens en 2,3 keer hoger bij meisjes in vergelijking met 2018. In de Vlaamse Gemeenschap lag de prevalentie bij jongens in 2022 1,1 keer hoger dan in 2018, en bij meisjes 1,2 keer hoger.

  • Jongens
  • Meisjes

Prevalentie van recent dronkenschap bij jongens van 13-18 jaar, volgens gemeenschap, België, 2014-2022
Bron: HBSC Franse Gemeenschap [4] en HBSC Vlaamse Gemeenschap [5]

Prevalentie van recent dronkenschap bij meisjes van 13-18 jaar, volgens gemeenschap, België, 2014-2022
Bron: HBSC Franse Gemeenschap [4] en HBSC Vlaamse Gemeenschap [5]

In 2022 kwam recente dronkenschap minder voor bij jongeren in het algemeen onderwijs in de Vlaamse Gemeenschap

In de Franse Gemeenschap verschilde het aandeel adolescenten dat recent dronken is geweest niet significant tussen de verschillende onderwijsvormen. In de Vlaamse Gemeenschap rapporteerden jongeren in het algemeen onderwijs echter lagere niveaus van recente dronkenschap vergeleken met jongeren in het technisch of beroepsonderwijs.

Prevalentie van recent dronkenschap bij adolescenten van 14-18 jaar, volgens gemeenschap en onderwijsvorm, België, 2022
Bron: HBSC Franse Gemeenschap [4] en HBSC Vlaamse Gemeenschap [5]

In 2022 was de frequentie van recent dronkenschap in België hoger dan het EU-14-gemiddelde

De prevalentie van recent dronkenschap bij 15-jarigen was in beide gemeenschappen hoger dan het EU-14-gemiddelde, zowel bij jongens als bij meisjes.

  • Jongens
  • Meisjes

Prevalentie van recente dronkenschap bij 15-jarige jongens, volgens land (EU-14), 2022
Bron: HBSC International Report [6]. EU-14 gemiddelde, berekend door de auteurs op basis van HBSC International Report [6]

Prevalentie van recente dronkenschap bij 15-jarige meisjes, volgens land (EU-14), 2022
Bron: HBSC International Report [6]. EU-14 gemiddelde, berekend door de auteurs op basis van HBSC International Report [6]

8. Meer informatie

Bekijk de metadata voor deze indicator

HISIA: Interactive Analysis of the Belgian Health Interview Survey

HBSC Franse Gemeenschap

HBSC Vlaamse Gemeenschap

Achtergrond

Overmatig alcoholgebruik is verantwoordelijk voor heel wat gezondheidsproblemen: het wordt geassocieerd met gedragsproblemen, levercirrose, kanker, hart- en vaatziekten en verwondingen, en is een van de belangrijkste oorzaken van vroegtijdige sterfte. Het alcoholverbruik ligt in de Europese landen ver boven het wereldwijde gemiddelde. Het verminderen van overmatig alcoholgebruik door middel van passende strategieën is dan ook een prioriteit op vlak van volksgezondheid.

Op internationaal niveau zijn schattingen van alcoholconsumptie vaak gebaseerd op verkoopgegevens. Deze data zijn geschikt voor het weergeven van lange-termijntrends, maar laten niet toe om overmatig drinkgedrag vast te stellen. De gegevens van enquêtes zijn beter geschikt om overmatige alcoholconsumptie te beschrijven, hoewel zelf-gerapporteerde gegevens onderhevig zijn aan onder-rapportering en vertekening door rapportering van wat sociaal wenselijk wordt geacht.

In dit rapport beschrijven we drie indicatoren van overmatig alcoholgebruik gebaseerd op enquêtes en één indicator gebaseerd op verkoopdata:

  1. Overmatig alcoholgebruik: wekelijks verbruik van meer dan 21 consumpties bij mannen en 14 consumpties bij vrouwen met een equivalent van 10 g pure alcohol (ethanol) per consumptie;
  2. Wekelijkse hyperalcoholisatie (of "binge drinking"): consumptie van zes of meer glazen alcohol bij eenzelfde gelegenheid en dit minstens één keer per week;
  3. Problematisch alcoholgebruik in het afgelopen jaar: mensen die de afgelopen 12 maanden problematisch drinkgedrag ervaren hebben, zoals gedefinieerd door het CAGE-instrument;
  4. Gemiddelde alcoholconsumptie per persoon: schattingen gemaakt door de Wereldgezondheidsorganisatie, hier gebruikt voor international vergelijkingen.

Voor de adolescenten hebben we ons gericht op de indicatoren van wekelijkse en recente alcoholconsumptie, evenals recente dronkenschap.

De HBSC-enquête verzamelt gegevens via vragenlijsten die door leerlingen worden ingevuld, afkomstig uit een steekproef van scholen die willekeurig geselecteerd zijn uit de voltijdse onderwijsinstellingen. De enquêtes verschaffen informatie over adolescenten van 11 tot 18 jaar. De gegevens die voor de Franse Gemeenschap worden gebruikt, betreffen leerlingen uit Wallonië en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, terwijl de Vlaamse Gemeenschap alleen scholen uit Vlaanderen omvat en niet die uit het Brussels Hoofdstedelijk Gewest [4-5]. Voor het internationale niveau en de sociaaleconomische verschillen worden gegevens gebruikt uit de meest recente internationale rapporten van de Wereldgezondheidsorganisatie [6]. De indicatoren werden geëvalueerd bij adolescenten van 11, 13 en 15 jaar.

Definities

Overmatig alcoholgebruik - volwassenen
Overmatig alcoholgebruik, of overconsumptie van alcohol, wordt gedefinieerd als een consumptie van pure alcohol van meer dan 30 g voor mannen en 20 g voor vrouwen per dag; dit komt overeen met respectievelijk 21 en 14 standaardeenheden (van 10 g puur alcoholgehalte) per week.
Problematisch alcoholgebruik - volwassenen
Problematisch alcoholgebruik wordt gedefinieerd als 2 positieve antwoorden op de 4 vragen van het CAGE-instrument en is voorspellend voor alcoholafhankelijkheid.
Totaal alcoholverbruik per persoon - volwassenen
Het totale alcoholverbruik per persoon is het gerapporteerde driejaarlijks gemiddelde en het niet-gerapporteerde alcoholverbruik van de bevolking (15 jaar en ouder), uitgedrukt in liters pure alcohol per jaar. Het gerapporteerde alcoholverbruik verwijst naar officiële statistieken (productie, import, export en verkoop of taxatiegegevens). Het niet-gerapporteerde alcoholverbruik verwijst naar alcohol die niet getaxeerd is en buiten het gebruikelijk systeem van overheidscontrole valt; dit kan echter wel ingeschat worden aan de hand van specifieke enquêtevragen. https://www.who.int/data/gho/indicator-metadata-registry/imr-details/465
Wekelijkse hyperalcoholisatie - volwassenen
Wekelijkse hyperalcoholisatie wordt gedefinieerd als consumptie van ten minste 6 standaardeenheden (van 10 g puur alcoholgehalte) bij dezelfde gelegenheid, ten minste eenmaal per week. Dit wordt ook vaak “binge drinking” genoemd.
CAGE-instrument - volwassenen
Het CAGE-instrument is een veelgebruikte screeningtest voor probleemdrinken en mogelijke alcoholproblemen. De vragenlijst bevat vier 'ja-nee'-vragen en twee positieve antwoorden worden beschouwd als een waarschuwingssignaal voor mogelijk problematisch alcoholgebruik:
1. Heb je ooit de behoefte gevoeld om minder te drinken?
2. Ben je ooit bekritiseerd geweest over je drinken?
3. Heb je je ooit schuldig gevoeld over drinken?
4. Heb je ooit de behoefte gevoeld om 's ochtends vroeg een drankje te nemen ("eye-opener") om je zenuwen te kalmeren of om een kater kwijt te raken?
Wekelijkse alcoholconsumptie - adolescenten
Adolescenten werd gevraagd naar de frequentie waarmee ze bier, wijn, sterke dranken (zoals brandy, cocktails, whisky, …), alcopops (frisdranken gemengd met alcohol zoals Bacardi Breezer®, Smirnoff Ice®, …) of andere alcoholische dranken consumeerden. Wekelijkse alcoholconsumptie verwijst naar het drinken van minstens één van deze dranken ten minste één keer per week.
Recente alcoholconsumptie - adolescenten
Jongeren werd gevraagd hoeveel dagen ze in de afgelopen 30 dagen alcohol hadden gedronken. De antwoordopties varieerden van "nooit" tot "30 (of meer) dagen". Recente alcoholconsumptie wordt gedefinieerd als het aandeel adolescenten dat op minstens één dag in de afgelopen 30 dagen alcohol heeft gedronken.
Recente dronkenschap - adolescenten
Adolescenten werd gevraagd hoeveel dagen in de afgelopen 30 dagen ze zoveel alcohol hadden gedronken dat ze dronken waren. De antwoordopties varieerden van "nooit" tot "meer dan 10 keer". Recente dronkenschap wordt gedefinieerd als het aandeel adolescenten dat aangaf minstens één keer dronken te zijn geweest in de afgelopen 30 dagen.
Onderwijsvorm - adolescenten
Voor adolescenten wordt de prevalentie ook gepresenteerd volgens het type onderwijs waarin zij ingeschreven zijn. De indeling van onderwijstypes verschilt echter licht tussen de gemeenschappen. In de Franse Gemeenschap worden drie types onderwijs onderscheiden: algemeen onderwijs, dat ook overgangstechnisch onderwijs omvat; kwalificerend technisch onderwijs; en beroepsonderwijs. In de Vlaamse Gemeenschap worden eveneens drie categorieën gebruikt: algemeen onderwijs, technisch onderwijs, dat ook artistiek onderwijs omvat; en beroepsonderwijs.
EU-15/EU-14
De EU-15 omvat alle landen die tussen 1995 en 2022 tot de Europese Unie behoorden: Oostenrijk, België, Denemarken, Finland, Frankrijk, Duitsland, Griekenland, Ierland, Italië, Luxemburg, Nederland, Portugal, Spanje, Zweden en het Verenigd Koninkrijk. We vergelijken de gezondheidstoestand in België met die van de EU-15, en niet met die van de EU-28, omdat deze historische groep meer socio-economische gelijkenissen vertoont dan de EU-28. Vanaf 2020 vergelijken we de gegevens tussen 14 landen, namelijk de hierboven vermelde landen met uitzondering van het Verenigd Koninkrijk, dat geen deel meer uitmaakt van de Europese Unie.

Referenties

  1. Gezondheidsenquête, Sciensano, 1997-2018. https://www.sciensano.be/nl/projecten/gezondheidsenquete-0
  2. Eurostat. http://ec.europa.eu/eurostat/fr/data/database
  3. Wereldgezondheidsorganisatie, GISAH, 2019. http://apps.who.int/gho/data/node.gisah.A1036?lang=en&showonly=GISAH
  4. Dienst voor Gezondheidsinformatie, Promotie en Educatie, Université libre de Bruxelles. 2022. Health Behaviour in School-aged Children (HBSC)-enquête in de Franse Gemeenschap, gefinancierd door het Office de la Naissance et de l’Enfance (ONE), het Waalse Gewest (AVIQ) en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (Cocof). https://sipes.esp.ulb.be
  5. Onderzoeksgroep Gezondheidspromotie van de Universiteit Gent (UGent). 2022. De Health Behaviour in School-aged Children (HBSC)-studie in de Vlaamse Gemeenschap, onder coördinatie van het Regionaal Kantoor van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) voor Europa, gefinancierd door het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid. https://www.jongeren-en-gezondheid.ugent.be/
  6. Regionaal Kantoor van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) voor Europa. 2022. Spotlight op de gezondheid en het welzijn van adolescenten. Resultaten van de HBSC-enquête 2021/2022 in Europa en Canada. Internationaal rapport. https://www.euro.who.int/en/health-topics/Life-stages/child-and-adolescent-health/health-behaviour-in-school-aged-children-hbsc/publications/2020/spotlight-on-adolescent-health-and-well-being.-findings-from-the-20172018-health-behaviour-in-school-aged-children-hbsc-survey-in-europe-and-canada.-international-report.-volume-2.-key-data

Gelieve deze pagina als volgt te citeren: Sciensano. Determinanten van Gezondheid: Alcoholgebruik, Health Status Report, 21 Oktober 2025, Brussel, België, https://www.gezondbelgie.be/nl/gezondheidstoestand/determinanten-van-gezondheid/alcoholgebruik