Zuigelingensterfte

1. Kernboodschappen

In 2016 bedroeg het kindersterftecijfer 3,2 per duizend levendgeborenen, wat overeenkomt met het EU-15-gemiddelde. De kindersterfte is de afgelopen decennia in België sterk gedaald. De huidige cijfers en trends zijn vrij gelijkaardig in de drie gewesten.

2. Achtergrond

De zuigelingensterfte is een maat voor de sterfte van kinderen jonger dan 1 jaar. Het weerspiegelt zowel de gevolgen van perinatale gebeurtenissen als de sterfte na de perinatale periode, dewelke vaak te voorkomen zijn. De zuigelingensterfte hangt sterk samen met het ontwikkelingsniveau van het land, de kwaliteit van de medische zorg, preventieve diensten en gezondheidsbevorderende interventies.

In bijna alle landen ter wereld zijn lange tijd hogere kindersterftecijfers waargenomen bij jongens dan bij meisjes [1]. De verklaring is complex, en omvat belangrijke biologische en genetische factoren, evenals omgevings- en gedragsfactoren die resulteren in een blijvend verschil in sterfte gedurende de kindertijd en zelfs later [2,3].

Op regionaal niveau worden grote schommelingen in het jaarlijks sterftecijfer waargenomen als gevolg van het lage aantal sterfgevallen bij zuigelingen. Betekenisvolle vergelijkingen van het sterftecijfer en van de trends per regio worden daarom het best gemaakt op basis van het uitgemiddelde cijfers. In dit overzicht hebben we gebruik gemaakt van een voortschrijdend gemiddelde over de laatste 5 jaar.

Zuigelingensterftecijfers worden soms eerder gepubliceerd door internationale organisaties dan op nationaal niveau, omdat deze organisaties alleen de nationale cijfers publiceren en dus geen regionale geboorte- en sterftecijfers nodig hebben.

3. Zuigelingensterfte

België

In 2016 bedroeg het zuigelingensterftecijfer 3,2 per duizend levendgeborenen. De zuigelingensterftecijfers zijn tussen 1998 en 2016 met 40% gedaald (van 5,3‰ naar 3,2‰).

Het zuigelingensterftecijfer in 2016 was 2,4 per duizend levendgeborenen bij meisjes en 3,9‰ bij jongens, wat overeenkomt met een absolute kloof van 1,6‰ en een geslachtsverhouding van 1,7. De genderkloven in sterftecijfers fluctueren in de loop van de tijd als gevolg van het kleine aantal sterfgevallen onder zuigelingen en zijn bijzonder hoog voor 2016.

Na uitmiddeling blijven de mortaliteitsverschillen tussen meisjes en jongens bestaan (respectievelijk 2,9‰ en 3,9‰).

  • Jaarlijks
  • Uitgemiddeld

Zuigelingensterfte volgens geslacht, 1998-2016
Bron: Statbel [4]

Uitgemiddeld zuigelingensterftecijfer (5-jaar voortschrijdend gemiddelde) volgens geslacht, 2002-2016
Bron: Eigen berekening op basis van Statbel [4]

Trends en regionale verschillen

De zuigelingensterfte in de drie gewesten was vergelijkbaar in 2016: 3,1‰ in Vlaanderen en Brussel en 3,3‰ in Wallonië.

Na het afvlakken waren de zuigelingensterftecijfers in 2016 vergelijkbaar in Vlaanderen en Wallonië (3,5‰) en iets lager in Brussel (2,9‰); dit zou echter over een langere periode bevestigd moeten worden, gezien het aantal sterfgevallen onder zuigelingen in Brussel erg klein is.

In de loop van de tijd is in alle gewesten een sterke daling geconstateerd. In Brussel was het zuigelingensterftecijfer tot 2009 hoger dan in de andere gewesten, maar is daarna sterk gedaald.

  • Jaarlijks
  • Uitgemiddeld

Zuigelingensterfte volgens gewest, 1998-2016
Bron: Statbel [4]

Uitgemiddeld zuigelingensterftecijfer (5-jaar voortschrijdend gemiddelde) volgens gewest, 2002-2016
Bron: Eigen berekening op basis van Statbel [4]

Internationale vergelijking

In 2016 was de zuigelingensterfte in België gelijk aan het gemiddelde van het EU-15 sterftecijfer (3,2‰).

Zuigelingensterfte per geboorteland, EU-15, 2016
Bron: OECD Health Data [5]

4. Meer informatie

Bekijk de metadata voor deze indicator

SPMA: Standardized Procedures for Mortality Analysis in Belgium

Definities

EU-15
De EU-15 komt overeen met alle landen die tussen 1995 en 2004 tot de Europese Unie behoorden: België, Denemarken, Duitsland, Finland, Frankrijk, Griekenland, Ierland, Italië, Luxemburg, Nederland, Oostenrijk, Portugal, Spanje, het Verenigd Koninkrijk, en Zweden. We vergelijken de Belgische gezondheidsstatus met die van de EU-15 omdat deze landen vergelijkbare sociaal-economische omstandigheden hebben.
Zuigelingensterfte
De zuigelingensterfte is het aantal sterfgevallen van kinderen onder de leeftijd van 1 jaar per 1000 geboortes in hetzelfde jaar.

Referenties

  1. UN IGME. United Nations Interagency Group for Child Mortality Estimation; 2018. https://childmortality.org/data
  2. Drevenstedt GL, Crimmins EM, Vasunilashorn S, Finch CE. The rise and fall of excess male infant mortality. Proc Natl Acad Sci U S A 2008 Apr 1;105(13):5016-21.
  3. Sidebotham P, Fraser J, Covington T, Freemantle J, Petrou S, Pulikottil-Jacob R, et al. Understanding why children die in high-income countries. Lancet 2014 Sep 6;384(9946):915-27.
  4. Statbel, 1998-2016. https://statbel.fgov.be/nl/themas/bevolking/sterfte-en-levensverwachting/foeto-infantiele-sterfte
  5. OECD Health Data, 2016. http://stats.oecd.org