De begeleiding van de gezondheidszorgbeoefenaars begint voor hun opleiding aangevat wordt.
Deze begeleiding behelst de monitoring en de planning van het medisch aanbod. Het algemene idee is ervoor te zorgen dat aan de gezondheidsbehoeften van de bevolking wordt voldaan door zowel een teveel als een tekort aan beroepsbeoefenaars in een bepaald domein te voorkomen.
Wat is planning?
De planning van het aantal beoefenaars van een gezondheidszorgberoep is van essentieel belang om vraag en aanbod van zorg op elkaar af te stemmen. Dit is noodzakelijk om de kwaliteit van de zorg, het welzijn van onze beroepsbeoefenaars, de budgettaire houdbaarheid en de doeltreffendheid van de ziekteverzekering te garanderen. Daartoe werd in 1996 de ‘Planningscommissie-Medisch aanbod’ opgericht. Deze commissie is samengesteld uit vertegenwoordigers van de universiteiten, de ziekenfondsen (Intermutualistisch College), de beroepen in de gezondheidszorg, de bevoegde ministers, de Gemeenschappen, het RIZIV en de FOD Volksgezondheid.
Aanvankelijk was de planning beperkt tot de artsen en tandartsen. Vandaag heeft de planning betrekking op een steeds groter aantal zorgberoepen. Net als de behoeften van de bevolking is planning een dynamisch proces dat nog voortdurend wordt verbeterd.

Fasen van de planning
Onderstaande figuur geeft een overzicht van de verschillende fasen die de ‘Planningscommissie-Medisch aanbod’ voor elk beroep doorloopt.

Beschrijving van de activiteit van een beroep op de Belgische arbeidsmarkt
Het kadaster is zeer nuttig voor de ‘Planningscommissie-Medisch aanbod’ omdat het een overzicht geeft van alle personen die een vergunning voor een beroepsactiviteit hebben aangevraagd. Het volstaat echter niet om alle taken van de commissie uit te voeren.
Aan de hand van het kadaster is het bijvoorbeeld niet mogelijk om het aantal effectief actieve beroepsbeoefenaars te kennen en in welke sectoren of geografische zone ze tewerkgesteld zijn.
Om dit mogelijk te maken, koppelt men via het project “PlanCad” gegevens uit het kadaster met informatie uit andere bronnen:
- het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (RIZIV)
- de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (RSZ) voor de gegevens betreffende de werknemers,
- het Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen (RSVZ) voor de gegevens betreffende de zelfstandigen.
Alle gegevens worden geanonimiseerd zodat her-identificatie van personen onmogelijk wordt. Dankzij deze gegevenskoppeling kunnen diepgaande analyses worden uitgevoerd en kan gericht worden geantwoord op vragen over de samenstelling en activiteit van de beroepsbevolking in de gezondheidszorgberoepen.
De gegevens zijn beschikbaar voor meerdere jaren. Dit maakt het mogelijk om prognoses te maken omtrent de evolutie van de beroepsbevolking. Voor elk beroep worden verschillende toekomstscenario’s uitgewerkt.
|
Bijvoorbeeld:
|
Basisscenario
Het projectiemodel van de beroepsbevolking is het werkinstrument waarop de prognoses worden gebaseerd. Het vertrekt vanuit het principe dat er, voor elk gezondheidszorgberoep, een vraag en een aanbod bestaat.
De vraag wordt ingevuld door de Belgische bevolking die nood heeft aan gezondheidszorg. Het aanbod wordt bepaald door de personen die in de gezondheidszorg het beroep in kwestie uitoefenen.
In het basisscenario worden de waargenomen historische tendensen als uitgangspunt gebruikt. Er worden projecties uitgewerkt van de evolutie van het aantal actieve beroepsbeoefenaars “bij ongewijzigde omstandigheden en beleid”. Bij deze voorspellingen is rekening gehouden met de stock aan actieven, waarvan de uitstroom (overlijdens, pensioneringen) wordt afgetrokken en de nieuw gediplomeerden in België, net als de instroom van beoefenaars die in het buitenland zijn gediplomeerd, worden toegevoegd.
De evolutie van de zorgvraag wordt ingeschat op basis van het aantal inwoners en de bevolkingsstructuur per leeftijd en per geslacht en de zorgconsumptie.
Alternatieve scenario’s
Vervolgens worden er alternatieve scenario’s uitgewerkt. De parameters van het basismodel worden aangepast aan een aantal hypotheses over de toekomst: de beroepsbevolking, de context, de activiteit, de vraag naar zorg, enzovoort. Die hypotheses worden ontwikkeld door de verschillende werkgroepen van de ‘Planningscommissie-Medisch aanbod’.
Advies aan de federale minister van volksgezondheid
|
Eens de toekomstscenario’s zijn uitgewerkt, stelt de ‘Planningscommissie-Medisch aanbod’ een advies op. Dit advies beschrijft de evolutie van het beroep, de verhouding tussen vraag en aanbod en alle daarmee verband houdende vraagstukken en problemen. Voor beroepen waarvoor een quotum geldt, stelt de ‘Planningscommissie-Medisch aanbod’ ook een advies op waarin het federale quotum wordt vastgesteld. Dit quotum bepaalt hoeveel kandidaten met een Belgisch diploma mogen starten met een specialisatieopleiding of toegang krijgen tot een stage om een professionele titel in een (medisch) specialisme te behalen in België. Tot op heden geldt een dergelijk quotum alleen voor artsen en tandartsen. |