Niet-Overdraagbare Aandoeningen

Inhoud

Samenvatting

Meer dan één op de vier Belgen meldt dat hij leeft met minstens één chronische ziekte, en de kans op het melden van deze aandoeningen neemt sterk toe met de leeftijd. De prevalentie van chronische ziekten is over het algemeen hoger bij personen met een lager opleidingsniveau.
De zes meest gemelde chronische ziekten in de populatie zijn lage rugaandoeningen, hoge bloeddruk, allergie, artrose, hoge bloedcholesterol- en nekaandoeningen.De prevalentie van de meest voorkomende chronische ziekten is tussen 1997 en 2018 toegenomen, voornamelijk vanwege de veroudering van de bevolking. Sommige chronische ziekten zijn echter in de loop van de tijd toegenomen, zelfs na correctie voor leeftijd, namelijk schildklieraandoeningen, diabetes en allergieën.
Psychische stoornissen vormen een volksgezondheidsprobleem omdat ze een impact hebben op de fysieke en sociale gezondheid van de getroffen personen en hun omgeving. In 2018 had ongeveer een op de tien personen een angststoornis en/of een depressieve stoornis. Terwijl het gebruik van sedativa (slaappillen of kalmerende middelen) sinds 2008 afneemt, blijft het gebruik van antidepressiva toenemen. De meeste indicatoren lieten een betere situatie zien in het Vlaamse gewest.
Zelfmoord is een belangrijk probleem voor de volksgezondheid in België. Het sterftecijfer als gevolg van zelfmoord is in België bijzonder hoog in vergelijking met de andere EU-15-landen. Het is ook 2,5 keer hoger bij mannen dan bij vrouwen. Zelfmoord is een van de belangrijkste doodsoorzaken onder jongeren in België. Zelfmoordgedachten en -pogingen kwamen echter vaker voor bij vrouwen, mensen van middelbare leeftijd en mensen in de laagst opgeleide groep.
Naast de zelfgerapporteerde informatie uit de Belgische Gezondheidsenquête is er ook objectieve informatie over specifieke chronische ziekten beschikbaar in registers en administratieve gegevensbanken. Momenteel is dergelijke informatie hoofdzakelijk beschikbaar voor kanker en diabetes.
In 2017 werden 68.702 nieuwe diagnoses van kanker (exclusief niet-melanoom huidkanker) gemaakt, waaronder 36.977 nieuwe diagnoses bij mannen en 31.725 nieuwe diagnoses bij vrouwen. In de afgelopen tien jaar is het absolute aantal nieuwe kankerdiagnoses voor zowel mannen als vrouwen toegenomen, grotendeels als gevolg van de vergrijzing van de bevolking. Na correctie voor leeftijd nam de kankerincidentie enkel toe bij vrouwen. Voor leeftijd gecorrigeerde incidentiecijfers zijn het hoogst in het Waalse Gewest. In 2017 waren prostaat-, long- en colorectale kanker bij mannen en borst-, colorectale en longkanker bij vrouwen de meest frequent gediagnosticeerde kankers. In de afgelopen 10 jaar is de incidentie van longkanker bij vrouwen met bijna 50% gestegen.
In 2017 had 6,1% van de Belgische bevolking diabetes. De prevalentie van diabetes is in de loop van de tijd toegenomen als gevolg van zowel de vergrijzing van de bevolking als een reële toename van het risico op het ontwikkelen van diabetes. Het risico op diabetes is in het Waalse en Brusselse Hoofdstedelijke Gewest hoger dan in het Vlaamse Gewest, en is hoger voor personen met een lager inkomen.