Niet-Overdraagbare Aandoeningen

Inhoud

Samenvatting

Meer dan één op de vier Belgen meldt te leven met ten minste één niet-overdraagbare aandoening (NCD), en de kans op het melden van deze aandoeningen neemt sterk toe met de leeftijd. De vijf meest gemelde niet-overdraagbare ziekten zijn lagerugklachten, hoge bloeddruk, hoog cholesterolgehalte in het bloed, artrose en allergie.
De prevalentie van niet-overdraagbare aandoeningen is in de loop van de tijd toegenomen, voornamelijk als gevolg van de vergrijzing van de bevolking. Sommige specifieke NCD's zijn echter in de loop van de tijd toegenomen, zelfs na correctie voor de leeftijd, namelijk hoge bloeddruk, diabetes, artrose en schildklieraandoeningen. De prevalentie van niet-overdraagbare aandoeningen is over het algemeen hoger bij personen met een lager opleidingsniveau.
Verschillende indicatoren wijzen op een verslechtering van de geestelijke gezondheid en het emotioneel welzijn in de Belgische bevolking. Het percentage mensen met depressieve gevoelens, angststoornissen en/of ernstige slaapproblemen heeft de laatste tijd een sterke stijging gekend, vooral bij vrouwen in de leeftijdsgroep van 15-24 jaar. Bovendien melden meer mensen dat ze suïcidale gedachten hebben (gehad) of antidepressiva gebruiken. Emotionele stoornissen, suïcidale gedragingen en het gebruik van psychotrope geneesmiddelen zijn over het algemeen minder frequent in het Vlaamse Gewest dan in de andere twee gewesten, en komen vaker voor bij lager opgeleiden dan bij hoger opgeleiden.
Naast de zelfgerapporteerde informatie uit de Belgische Gezondheidsenquête is er ook objectieve informatie over specifieke chronische ziekten beschikbaar in registers en administratieve gegevensbanken. Momenteel is dergelijke informatie hoofdzakelijk beschikbaar voor kanker en diabetes.
In 2016 werden 68.216 nieuwe diagnoses van kanker (exclusief niet-melanoom huidkanker) gemaakt, waaronder 36.243 nieuwe diagnoses bij mannen en 31.973 nieuwe diagnoses bij vrouwen. In de afgelopen tien jaar is het absolute aantal nieuwe kankerdiagnoses voor zowel mannen als vrouwen toegenomen, grotendeels als gevolg van de vergrijzing van de bevolking. Na correctie voor leeftijd nam de kankerincidentie enkel toe bij vrouwen. Voor leeftijd gecorrigeerde incidentiecijfers zijn het hoogst in het Waalse Gewest. In 2016 waren prostaat-, long- en colorectale kanker bij mannen en borst-, colorectale en longkanker bij vrouwen de meest frequent gediagnosticeerde kankers. In de afgelopen 10 jaar is de incidentie van longkanker bij vrouwen met bijna 50% gestegen.
In 2016 had 6,4% van de Belgische bevolking diabetes. De prevalentie van diabetes is in de loop van de tijd toegenomen als gevolg van zowel de vergrijzing van de bevolking als een reële toename van het risico op het ontwikkelen van diabetes. Het risico op diabetes is in het Waalse en Brusselse Hoofdstedelijke Gewest hoger dan in het Vlaamse Gewest, en is hoger voor personen met een lager inkomen.