Select your language

Andere informatie en diensten van de overheid : www.belgium.be  Logo Belgium

De volgende pagina presenteert informatie uit de surveillance, gegevensverzameling en analyse uitgevoerd door FARES/Respiratoire Gezondheid – BELTA. Wij nodigen u uit om de resultaten in hun rapporten te raadplegen via onderstaande links:

1. Kernboodschappen

  • België behoort tot de landen met een lage tuberculose-incidentie, die in 2024 steeg ten opzichte van 2023 tot 8,1 nieuwe gevallen per 100.000 inwoners.
  • Er waren belangrijke gewestelijke verschillen, waarbij het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest het hoogste aantal nieuwe gevallen had (22,4 tuberculosegevallen per 100.000 inwoners).
  • Het aantal nieuwe gevallen van tuberculose was hoger bij mannen, ongeacht leeftijd, gewest of nationaliteit.
  • Er werden meer gevallen gemeld in grote steden, waarbij Brussel het hoogste aantal nieuwe gevallen kende.
  • In België kwam 47% van de tuberculosegevallen voor bij mensen van Belgische nationaliteit.

2. Tuberculose

België is een land met een lage tuberculose-incidentie met 8,1 gevallen per 100.000 inwoners in 2024

In 2024 werden 950 nieuwe gevallen van tuberculose gemeld in België (8,1 gevallen/100.000 inwoners). Mannen werden ongeveer 2 keer vaker door de ziekte getroffen dan vrouwen, met 68% van de nieuwe gevallen bij mannen in 2024 in België. Van alle gevallen was 41% van de tuberculosepatiënten die in 2024 werden gediagnosticeerd, tussen 25 en 44 jaar oud.

Van alle Belgische gewesten heeft het Brusselse Hoofdstedelijk Gewest het hoogste aantal nieuwe tuberculosegevallen

Van het totaal aantal nieuw geregistreerde gevallen werd 47% tuberculosegevallen geregistreerd in het Vlaamse Gewest (n=450), 30% in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest (n=280) en 23% in het Waalse Gewest (n=250). Rekening houdend met het aantal inwoners in elk gewest, was het aantal nieuwe gevallen drie keer hoger in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest (22,4 gevallen/100.000) in vergelijking met het Vlaamse Gewest (6,6 gevallen/100.000) en het Waalse Gewest (6,0 gevallen/100.000). Het aantal nieuwe gevallen in het Vlaamse Gewest en het Waalse Gewest waren vergelijkbaar, met iets hogere cijfers in het Vlaamse Gewest.

Tuberculose komt vaker voor bij mensen met een niet-Belgische nationaliteit

In 2024 vond 63% van de nieuwe tuberculosegevallen plaats bij mensen met een niet-Belgische nationaliteit in België. Dit aandeel was hoger in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest (70%) in vergelijking met het Waalse Gewest en het Vlaamse Gewest (respectievelijk 56% en 62%).

Bij mensen met de Belgische nationaliteit was het aantal nieuwe gevallen 3,8 keer hoger in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest (10,6/100.000) in vergelijking met het Vlaamse Gewest (2,8/100.000), en 1,1 keer hoger in vergelijking met het Waalse Gewest (3,0/100.000).

Bij mensen met een niet-Belgische nationaliteit was het aantal nieuwe gevallen 1,3 keer hoger in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest (42,4/100.000) in vergelijking met het Waalse Gewest (30,1/100.000), en 1,2 keer hoger in vergelijking met het Vlaamse Gewest (38,1/100.000).

  • Aantal nieuwe gevallen per 100.000
  • Aantal nieuwe gevallen

Aantaal nieuwe tuberculosegevallen per 100.000 per nationaliteit et per gewest, België, 2024
Bron: Belgisch tuberculoseregister, FARES/Respiratoire gezondheid (VRGT [2,3]

Aantaal nieuwe tuberculosegevallen per nationaliteit et per gewest, België, 2024
Bron: Belgisch tuberculoseregister, FARES/Respiratoire gezondheid (VRGT [2,3]

Tuberculose komt vaker voor bij mannen

De verdeling van het aantal nieuwe gevallen naar leeftijd en geslacht varieerde volgens de nationaliteit in 2024. Bij mensen met de Belgische nationaliteit was het aantal nieuwe gevallen hoger bij mannen dan bij vrouwen in alle leeftijdscategorieën, behalve bij kinderen (0-14 jaar). De algemene man-vrouwverhouding nam toe met de leeftijd, waarbij het aantal nieuwe gevallen 2,0 keer hoger was bij mannen van 30-44 jaar.

Onder mensen met een niet-Belgische nationaliteit werd de hoogste aantal nieuwe gevallen waargenomen in de leeftijdsgroep 15-29 jaar, met bijzonder hoge percentages bij mannen. Het laagste aantal nieuwe gevallen bij mensen van niet-Belgische nationaliteit werd waargenomen bij kinderen (0-14 jaar). Als we kinderen (0-14 jaar) buiten beschouwing laten, was het aantal nieuwe gevallen 1,1 tot 3,2 keer hoger bij mannen dan bij vrouwen in alle leeftijdsgroepen, met de hoogste man-vrouw verhoudingen in de leeftijdsgroepen 15-29 jaar en 45-59 jaar.

  • Mensen met Belgische nationaliteit
  • Mensen met niet-Belgische nationaliteit

Aantaal nieuwe tuberculosegevallen per 100.000 per leeftijd en geslacht, per gewest, Belgische nationaliteit, 2024
Bron: Belgisch tuberculoseregister, FARES/Respiratoire gezondheid (VRGT) [2,3]

Aantaal nieuwe tuberculosegevallen per 100.000 per leeftijd en geslacht, per gewest, niet-Belgische nationaliteit, 2024
Bron: Belgisch tuberculoseregister, FARES/Respiratoire gezondheid (VRGT) [2,3]

Gevallen van tuberculose worden vaker gemeld in de grotere steden in België

In 2024 kwam tuberculose vaker voor in grote steden waar meer risicogroepen wonen:

  • • Het aantal nieuwe gevallen in de stad Brussel was het hoogst (22,4 nieuwe gevallen/100.000); het was 3 keer hoger in vergelijking met het aantal gevallen in België (8,1 nieuwe gevallen/100.000).
  • • Het aantal nieuwe gevallen was ook hoog in Antwerpen (21,7 nieuwe gevallen/100.000), gevolgd door Luik (20,4 nieuwe gevallen/100.000), Charleroi (13,2 nieuwe gevallen/100.000) en Leuven (12,5 nieuwe gevallen/100.000).
  • • Brugge was de enige stad waar de aantal tuberculosegevallen iets lager was dan het nationale gemiddelde (5,8 nieuwe gevallen/100.000).
Aantaal nieuwe tuberculosegevallen per 100.000 in steden met meer dan 100.000 inwoners, België, 2024
Bron: Belgisch tuberculoseregister, FARES/Respiratoire gezondheid (VRGT) [2,3]

In 2024 bleef het aantal tuberculosegevallen laag

Het aantal nieuwe gevallen van tuberculose neemt al meer dan 40 jaar af, hoewel de afname sinds de jaren negentig vertraagt en de laatste jaren stagneert. Het aantal nieuwe gevallen daalde in 2007 voor het eerst onder het niveau van 10 gevallen/100.000, waardoor België tot de landen met een lage incidentie behoort. In 2024 bleef het aantal nieuwe gevallen (8,1 gevallen/100.000; n=950) laag, maar was iets hoger vergeleken met die na 2020 (7,2 gevallen/100.000), wat het laagste aantal nieuwe gevallen was die ooit in België werd waargenomen, wat waarschijnlijk te wijten is aan de context van de COVID-19-pandemie (waaronder moeilijke toegang tot zorg, complexere gegevensverzameling, onderrapportage, insluitingsmaatregelen, barrièremaatregelen, voorzien in noodopvang voor bevolkingsgroepen, grenssluitingen, enz.).

Sinds 1981 daalt het aantal nieuwe gevallen in alle drie de gewesten, met meer variaties in Brusselse Hoodfstedelijke Gewest:

  • In het Vlaamse Gewest stijgt het aantal nieuwe gevallen (450 versus 320 in 2023). Het aantal nieuwe gevallen stijgt van 6,6/100.000 naar 5,2/100.000 in 2023.
  • In het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest stijgt het aantal nieuwe gevallen van 21,3/100.000 in 2023 naar 22,4/100.000 in 2024.
  • In het Waalse Gewest, het aantal nieuwe gevallen (6,0 gevallen/100.000) was lager dan in 2023 (6,9 gevallen/100.000), en bleef nog steeds lager dan het aantal na de pandemie dat in 2021 werd waargenomen (7,2/100.000).
Aantaal nieuwe tuberculosegevallen per 100.000, België en gewesten, 1981-2024
Bron: Belgisch tuberculoseregister, FARES/Respiratoire gezondheid (VRGT) [2,3]

Hoewel België een land met een lage incidentie is, staat het op de derde plaats van EU-14 landen wat betreft het aantal nieuwe tuberculosegevallen

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) [4] lag de geschatte incidentie in België in 2024 boven het EU-14 -gemiddelde, waardoor België na Portugal en Spanje de 3e plaats in de EU-14 innam.

Internationale vergelijkingen op basis van gerapporteerde gegevens moeten met voorzichtigheid worden geïnterpreteerd, omdat de methoden voor het verzamelen van gegevens per land verschillen. Daarom heeft de Global Task Force on TB Impact Measurement van de WHO [1] een methodologie ontwikkeld om rekening te houden met onderrapportage, over- en onderdiagnose in tuberculoseschattingen. Dit verklaart waarom het aantal nieuwe gevallen in België in deze internationale vergelijking (8,0 nieuwe gevallen per 100.000) anders is dan het aantal nieuwe gevallen uit de publicatie van het Belgische tuberculoseregister (8,1 gevallen per 100.000).

Aantaal nieuwe tuberculosegevallen per 100.000, EU-14 landen, 2023
Bron: WHO/ECDC [4]

3. Meer info

Bekijk de metadata voor deze indicator

Tuberculoseregister 2024 | Respiratoire Gezondheid (VRGT)
Documentation Tuberculose | Fond des affections respiratoires (FARES)

Achtergrond

Tuberculose is een ziekte die wordt veroorzaakt door een bacterie genaamd Mycobacterium tuberculosis die meestal de longen aantast.

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) doen zich elk jaar meer dan 10 miljoen nieuwe gevallen van tuberculose voor. De ziekte staat wereldwijd in de top 10 van doodsoorzaken en is waarschijnlijk in 2023 weer de belangrijkste doodsoorzaak door één infectueus agens ter wereld, na 3 jaar waarin de ziekte werd vervangen door COVID-19. België behoort tot de “landen met een lage incidentie” met minder dan 10 nieuwe gevallen van tuberculose per 100.000 inwoners per jaar [1].

Tuberculose kan tegenwoordig effectief behandeld worden met een succespercentage van 81% in 2023 in België. In België is de behandeling gratis voor de hele bevolking, ook voor mensen zonder ziektekostenverzekering. Toch sterft nog 7,3% van de tuberculosepatiënten voor het einde van de behandeling [2].

De belangrijkste risicofactoren voor tuberculose zijn contacten met geïnfecteerde mensen, armoede, slechte voedingstoestand en immunodeficiëntie. Sommige mensen lopen meer kans om besmet te raken met tuberculose omdat ze meer blootstaan aan de ziekte, zoals gezondheidswerkers en kwetsbare bevolkingsgroepen zoals daklozen, gevangenen, mensen in opvangcentra en migranten afkomstig uit landen met een hoge tuberculoseprevalentie.

De gegevens in dit hoofdstuk zijn afkomstig uit surveillanceactiviteiten, gegevensverzameling en analyses uitgevoerd door het Fonds des Affections Respiratoires (FARES) / Respiratoire Gezondheid – Belgian Lung and Tuberculosis Association (BELTA) [2,3]. Respiratoire Gezondheid [3] stond voorheen bekend als de Vlaamse Vereniging voor Respiratoire Gezondheidszorg en Tuberculosebestrijding (VRGT).

Het aantal nieuwe gevallen wordt berekend als het aantal nieuwe gevallen per 100.000 inwoners dat in het nationale register is geregistreerd. Het aantal nieuwe gevallen bij mensen met niet-Belgische nationaliteit is licht overschat, omdat gevallen bij niet-geregistreerde migranten worden meegeteld in de teller, terwijl de noemer alleen de geregistreerde migranten kon omvatten.

Definities

Tuberculosegeval
Volgens de door de WHO aanbevolen definities [5] wordt een tuberculosegeval gedefinieerd als een geval van actieve tuberculose dat klinisch gediagnosticeerd is door een clinicus of een andere arts of bacteriologisch bevestigd is. Klinisch gediagnosticeerde gevallen omvatten “gevallen gediagnosticeerd op basis van röntgenafwijkingen of suggestieve histologie en extrapulmonale gevallen zonder laboratoriumbevestiging [5].
EU-14
De EU-14 komt overeen met alle landen die tussen 1995 en 2004 tot de Europese Unie behoorden: België, Denemarken, Duitsland, Finland, Frankrijk, Griekenland, Ierland, Italië, Luxemburg, Nederland, Oostenrijk, Portugal, Spanje en Zweden. We vergelijken de Belgische gezondheidsstatus met die van de EU-14 omdat deze landen vergelijkbare sociaaleconomische omstandigheden hebben. Opmerking: Het Verenigd Koninkrijk is niet opgenomen in deze lijst, aangezien ze de EU verlaten hebben.

Referenties

  1. Global tuberculosis report 2024. Geneva: World Health Organization; 2024. https://www.who.int/publications/i/item/9789240083851
  2. FARES asbl, 2026. Registre belge de la tuberculose 2024. https://www.fares.be/sites/default/files/documentation/FARES-RegistreTBC2024_3.pdf
  3. Respiratoire Gezondheid. Tuberculoseregister België 2024. https://www.respiratoiregezondheid.be/bibliotheek/tuberculoseregister-2024
  4. WHO Regional Office for Europe/European Centre for Disease Prevention and Control. Tuberculosis surveillance and monitoring in Europe 2026 – 2024 data. Copenhagen: WHO Regional Office for Europe; and Stockholm:European Centre for Disease Prevention and Control; 2024. https://www.who.int/europe/publications/i/item/9789289062879
  5. Definitions and reporting framework for tuberculosis – 2013 revision, updated December 2014. Geneva: World Health Organization; 2015. https://www.who.int/tb/publications/definitions/en/

Gelieve deze pagina als volgt te citeren: Sciensano. Overdraagbare Aandoeningen: Tuberculose, Health Status Report, 12 augustus 2026, Brussel, België, https://www.gezondbelgie.be/nl/gezondheidstoestand/overdraagbare-aandoeningen/tuberculose, https://www.gezondbelgie.be/nl/gezondheidstoestand/overdraagbare-aandoeningen/tuberculose