1. Kernboodschappen
- In België zijn minder dan 2 op de 1.000 kinderen gediagnosticeerd met diabetes, en dit aantal is door de jaren heen stabiel gebleven.
- Over het algemeen zijn de sterftecijfers bij kinderen van 1 tot 14 jaar sinds 2003 gedaald.
- Uitwendige oorzaken waren de belangrijkste doodsoorzaak bij kinderen van 1 tot 14 jaar.
2. Morbiditeit - Diabetes mellitus
Minder dan twee op de 1.000 kinderen leven met diabetes in België
In 2022 kwam diabetes in België vaker voor bij oudere kinderen (5-14 jaar), met 4,2 gevallen per 1.000, vergeleken met 1,0 per 1.000 bij jongere kinderen (0-4 jaar). Binnen de leeftijdsgroep 5-14 jaar werden meisjes vaker gediagnosticeerd dan jongens.
Source: Belgische nationale ziektelaststudie (BeBOD) gebaseerd op de Intermutualistische Agentschap (IMA) [2,3]
Het diabetescijfer bij kinderen van 0 tot 14 jaar bleef door de jaren heen stabiel
Tussen 2012 en 2022 varieerden de diabetescijfers bij kinderen van 0 tot 14 jaar tussen 0,5 en 3,0 per 1.000 kinderen in alle gewesten. In België bleef het algemene cijfer relatief stabiel. De grootste variatie werd waargenomen in het Brussels Hoofdstedelijke Gewest, hoewel de verschillen tussen de jaren niet significant waren.
- Jongens
- Meisjes
Aantal gediagnosticeerde diabetesgevallen per 1.000 jongens van 0 tot 14 jaar, naar jaar en gewest, België, 2012-2022
Bron: Belgische nationale ziektelaststudie gebaseerd (BeBOD) op de Intermutualistische Agentschap (IMA) [2,3]
Aantal gediagnosticeerde diabetesgevallen per 1.000 meisjes van 0 tot 14 jaar, naar jaar en gewest, België, 2012-2022
Bron: Belgische nationale ziektelaststudie gebaseerd (BeBOD) op de Intermutualistische Agentschap (IMA) [2,3]
3. Morbiditeit - Respiratoir Syncytieel Virus
In België doet een infectie met het respiratoir syncytieel virus (RSV) zich seizoensgebonden voor, tussen begin oktober en eind maart, met winterpieken in midden december. Bij zuigelingen jonger dan 2 jaar, oudere mensen en personen met onderliggende long- of hartproblemen of een verminderde immuniteit kan een RSV-infectie zich ontwikkelen tot een longontsteking [1].
Meer informatie over RSV is beschikbaar, samen met informatie over influenza en COVID-19, op de pagina over respiratoire gezondheid.
4. Morbiditeit - Vaccineerbare ziekten
Hoewel de circulatie van de meeste virussen is afgenomen, blijft een hoge vaccinatiegraad noodzakelijk, en kunnen uitbraken nog steeds optreden door immuniteitskloven in de bevolking. Deze immuniteitskloven komen voor bij oudere kinderen en adolescenten, vooral in Brussel en Wallonië.
Informatie over door vaccineerbare ziekten en over de vaccinatiegraad bij kinderen is te vinden op de pagina vacineerbare ziekten.
5. Mortaliteit
Externe oorzaken waren de belangrijkste doodsoorzaken bij kinderen
Tussen 2018 en 2022 bedroeg het leeftijdsgestandaardiseerde sterftecijfer 10,3 per 100.000 jongens en 9,3 per 100.000 meisjes.
Bij jongens waren de meest voorkomende doodsoorzaken uitwendige oorzaken (zoals ongevallen, zelfmoord en moord), met 2,9 sterfgevallen per 100.000. Daarna volgden tumoren (2,1 per 100.000) en andere en slecht gedefinieerde oorzaken (2,1 per 100.000).
Een vergelijkbaar patroon werd waargenomen bij meisjes. Uitwendige oorzaken waren ook hier de meest voorkomende doodsoorzaken (2,4 per 100.000), gevolgd door andere en slecht gedefinieerde oorzaken (2,0 per 100.000) en tumoren (1,9 per 100.000).
- Jongens
- Meisjes
Verdeling van de oorzaken van kindersterfte tussen 1 en 14 jaar (leeftijdsgestandaardiseerd sterftecijfer), 5‑jaars gemiddelde per 100.000 jongens, België, 2018‑2022
Bron: Berekeningen uitgevoerd op basis van gegevens van Statbel [4]
Verdeling van de oorzaken van kindersterfte tussen 1 en 14 jaar (leeftijdsgestandaardiseerd sterftecijfer), 5‑jaars gemiddelde per 100.000 meisjes, België, 2018‑2022
Bron: Berekeningen uitgevoerd op basis van gegevens van Statbel [4]
De belangrijkste doodsoorzaken zijn niet-transportgerelateerde ongevallen bij jongens en kankers van het centraal zenuwstelsel bij meisjes
Tussen 2018 en 2022 waren de meest voorkomende doodsoorzaken bij jongens niet-transportgerelateerde ongevallen, met een sterftecijfer van 1,4 per 100.000 in België. Daarna volgden slecht gedefinieerde oorzaken (1,3 per 100.000), kankers van het centraal zenuwstelsel (0,8 per 100.000), mentale en gedragsstoornissen (0,6 per 100.000) en circulaire aandoeningen (0,6 per 100.000).
Bij meisjes was de belangrijkste doodsoorzaak kanker van het centraal zenuwstelsel (1,0 per 100.000), gevolgd door slecht gedefinieerde oorzaken (0,9 per 100.000), aangeboren afwijkingen (0,8 per 100.000), transportongevallen (0,7 per 100.000) en niet-transportgerelateerde ongevallen (0,7 per 100.000).
Hogere kindersterftecijfers bij jongens vergeleken met meisjes worden al lange tijd waargenomen in bijna alle landen ter wereld [5]. De verklaring is complex en omvat belangrijke biologische en genetische factoren, evenals omgevings- en gedragsfactoren, wat resulteert in een aanhoudend verschil in sterfte gedurende de hele kindertijd [6].
- Jongens
- Meisjes
- Totaal
Rangschikking van de belangrijkste oorzaken van de naar leeftijd gestandaardiseerde sterftecijfers (5-jaarsgemiddelde), per 100.000 jongens van 1-14 jaar, België, 2018-2022
Bron: Berekeningen uitgevoerd op basis van gegevens van Statbel [4]
Rangschikking van de belangrijkste oorzaken van de naar leeftijd gestandaardiseerde sterftecijfers (5-jaarsgemiddelde), per 100.000 meisjes van 1-14 jaar, België, 2018-2022
Bron: Berekeningen uitgevoerd op basis van gegevens van Statbel [4]
Rangschikking van de belangrijkste oorzaken van de naar leeftijd gestandaardiseerde sterftecijfers (5-jaarsgemiddelde), per 100.000, jongens van 1-14 jaar, België, 2018-2022
Bron: Berekeningen uitgevoerd op basis van gegevens van Statbel [4]
Over het algemeen zijn de sterftecijfers afgenomen
Tussen 2003 en 2022 daalden de gemiddelde sterftecijfers (5-jaarsgemiddelde) over het algemeen in alle gewesten. Bij meisjes werden echter stijgingen waargenomen voor kankers van het centrale zenuwstelsel en voor slecht gedefinieerde doodsoorzaken. In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest werden ook enkele uitzonderingen vastgesteld. Deze resultaten moeten met voorzichtigheid worden geïnterpreteerd, omdat het aantal sterfgevallen in dit gewest zeer klein is, waardoor slechts enkele gevallen de cijfers merkbaar kunnen beïnvloeden.
In de periode 2018-2022 had het Waals Gewest het hoogste gemiddelde sterftecijfer door ongevallen bij jongens. Bij meisjes waren de sterftecijfers door ongevallen vergelijkbaar in het Waals en het Vlaams Gewest. Voor kankers van het centrale zenuwstelsel hadden jongens het hoogste sterftecijfer in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, terwijl bij meisjes geen duidelijke regionale verschillen werden waargenomen.
Voor slecht gedefinieerde doodsoorzaken werden de hoogste gemiddelde sterftecijfers waargenomen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest voor beide geslachten. Dit kan gedeeltelijk verband houden met het hogere aandeel buitenlandse inwoners in dit gewest. Voor aangeboren afwijkingen werden tussen 2018 en 2022 geen duidelijke regionale verschillen waargenomen voor beide geslachten.
- Jongens
- Meisjes
Leeftijdsgestandaardiseerd sterftecijfer (gemiddelde van 5 jaar) door transportgerelateerde ongevallen per 100.000 jongens van 1‑14 jaar, per jaar en gewest, 2003‑2022
Bron: Berekeningen uitgevoerd op basis van gegevens van Statbel [4]
Leeftijdsgestandaardiseerd sterftecijfer (gemiddelde van 5 jaar) door transportgerelateerde ongevallen per 100.000 meisjes van 1‑14 jaar, per jaar en gewest, 2003‑2022
Bron: Berekeningen uitgevoerd op basis van gegevens van Statbel [4]
- Jongens
- Meisjes
Leeftijdsgestandaardiseerd sterftecijfer (gemiddelde van 5 jaar) door niet-transportgerelateerde ongevallen per 100.000 jongens van 1‑14 jaar, per jaar en gewest, 2003‑2022
Bron: Berekeningen uitgevoerd op basis van gegevens van Statbel [4]
Leeftijdsgestandaardiseerd sterftecijfer (gemiddelde van 5 jaar) door niet-transportgerelateerde ongevallen per 100.000 meisjes van 1‑14 jaar, per jaar en gewest, 2003‑2022
Bron: Berekeningen uitgevoerd op basis van gegevens van Statbel [4]
- Jongens
- Meisjes
Leeftijdsgestandaardiseerd sterftecijfer (gemiddelde van 5 jaar) door kankers van het centraal zenuwstelsel per 100.000 jongens van 1‑14 jaar, per jaar en gewest, 2003‑2022
Bron: Berekeningen uitgevoerd op basis van gegevens van Statbel [4]
Leeftijdsgestandaardiseerd sterftecijfer (gemiddelde van 5 jaar) door kankers van het centraal zenuwstelsel per 100.000 meisjes van 1‑14 jaar, per jaar en gewest, 2003‑2022
Bron: Berekeningen uitgevoerd op basis van gegevens van Statbel [4]
- Jongens
- Meisjes
Leeftijdsgestandaardiseerd sterftecijfer (gemiddelde van 5 jaar) door slecht gedefinieerde oorzaken per 100.000 jongens van 1‑14 jaar, per jaar en gewest, 2003‑2022
Bron: Berekeningen uitgevoerd op basis van gegevens van Statbel [4]
Leeftijdsgestandaardiseerd sterftecijfer (gemiddelde van 5 jaar) door slecht gedefinieerde oorzaken per 100.000 meisjes van 1‑14 jaar, per jaar en gewest, 2003‑2022
Bron: Berekeningen uitgevoerd op basis van gegevens van Statbel [4]
- Jongens
- Meisjes
Leeftijdsgestandaardiseerd sterftecijfer (gemiddelde van 5 jaar) door aangeboren afwijkingen per 100.000 jongens van 1‑14 jaar, per jaar en gewest, 2003‑2022
Bron: Berekeningen uitgevoerd op basis van gegevens van Statbel [4]
Leeftijdsgestandaardiseerd sterftecijfer (gemiddelde van 5 jaar) door aangeboren afwijkingen per 100.000 meisjes van 1‑14 jaar, per jaar en gewest, 2003‑2022
Bron: Berekeningen uitgevoerd op basis van gegevens van Statbel [4]
6. Lees meer
Bekijk de metadata voor deze indicator
BEBOD: Interactieve applicatie van de Belgische Nationale Ziektelaststudie
SPMA : Standardized Procedures of Mortality Analysis
Achtergrond
Kinderziekten, zowel acuut als chronisch, kunnen blijvende gevolgen hebben voor het welzijn van kinderen en voor de gezondheidszorgsystemen. Het beschikken over nauwkeurige en actuele gegevens over deze aandoeningen is essentieel om hun prevalentie beter te begrijpen, risicofactoren te identificeren en doeltreffende preventie- en zorgmaatregelen te ontwikkelen. Momenteel zijn er in België slechts beperkte gegevens beschikbaar over de gezondheid van kinderen. Een betere samenwerking tussen zorgactoren is nodig om betrouwbaardere informatie te verzamelen en onze kennis te verbeteren.
In België lijden meer dan 3.000 kinderen en adolescenten aan diabetes, voornamelijk type 1-diabetes [7]. Diabetes mellitus is een groep metabole aandoeningen die worden gekenmerkt door hyperglycemie als gevolg van een tekort aan insulineproductie, verminderde werking van insuline of beide. Chronische hyperglycemie wordt geassocieerd met langdurige schade, disfunctie en falen van verschillende organen, vooral de ogen, nieren, zenuwen, het hart en de bloedvaten. Diabetes is een belangrijke oorzaak van morbiditeit en een risicofactor voor cardio- en cerebrovasculaire aandoeningen en perifeer arterieel lijden [2]. In dit rapport gebruiken we de schattingen die werden berekend voor de nationale studie naar de ziektelast in België (BeBOD), op basis van gegevens van het Intermutualistisch Agentschap (IMA). De gebruikte indicator is het aantal gediagnosticeerde diabetesgevallen per 1.000 kinderen.
Wereldwijd zijn de afgelopen drie decennia opmerkelijke vorderingen gemaakt op het gebied van kinderoverleving. In 2022 bedroeg de kans om te overlijden onder kinderen en jongeren van 5 tot 24 jaar wereldwijd 16 overlijdens per 1.000 [8]. Het merendeel van deze overlijdens deed zich voor in Sub-Saharaans Afrika en Zuid-Azië [9]. In de Europese Unie is de kindermortaliteit zeer laag, met een sterftecijfer van 3,5 per 1.000 voor kinderen van 0–4 jaar en 0,7 per 1.000 voor kinderen van 5–14 jaar. Toch bestaan er specifieke uitdagingen met betrekking tot kindermortaliteit in de EU: verkeersongevallen behoren tot de belangrijkste doodsoorzaken bij jongeren van 10 tot 19 jaar [10]. Ook zelfdodingen vormen een belangrijke doodsoorzaak bij jongeren van 15 tot 19 jaar. De hier gerapporteerde kindermortaliteitscijfers hebben betrekking op kinderen van 1 tot 14 jaar.
Definities
- Leeftijdsgestandaardiseerd sterftecijfers
- Het leeftijdsgestandaardiseerde sterftecijfer is een gewogen gemiddelde van de leeftijdsspecifieke sterftecijfers, waarbij een externe standaardpopulatie wordt gebruikt. Het is het cijfer dat zou worden waargenomen als de onderzochte bevolking de leeftijdsstructuur van de standaardpopulatie had. Deze standaardisatie is noodzakelijk bij het vergelijken van meerdere populaties die verschillen in leeftijdsopbouw. Voor diabetes wordt hier de Belgische bevolking medio 2022 als standaardpopulatie gebruikt, en voor mortaliteit de Europese standaardpopulatie.
- Aantal gediagnosticeerde diabetesgevallen
- Het vastgesteld diabetescijfer wordt geschat op basis van het aantal verzekerden dat antidiabetica (ATC-code A10) ontvangt of voorkomt in een andere diabetesgerelateerde nomenclatuur (diabetesconventie, diabetespas, diabeteszorgtraject) [2].
- Slecht gedefinieerde doodsoorzaken
- Slecht gedefinieerde doodsoorzaken omvatten kinderen waarvan de doodsoorzaak niet kon worden vastgesteld of te vaag is, evenals kinderen die in het buitenland zijn overleden (dood geregistreerd, maar zonder informatie over de doodsoorzaak). Deze oorzaken zijn gecodeerd volgens ICD-10 codes R00–R99.
- Tumoren
- Ook gekend als nieuwvormingen. De groep van nieuwvormingen bestaat voor 95% uit kwaadaardige nieuwvormingen of kankers; de rest zijn tumoren van goedaardige of onbepaalde aard.
- Uitwendige oorzaken/dt>
- Uitwendige (of externe) oorzaken verwijzen naar sterfgevallen als gevolg van onopzettelijke verwondingen (ongelukken), moord, zelfdoding, en andere externe factoren zoals medische fouten, complicaties van medische of chirurgische zorg, of oorzaken met onbepaalde intentie.
Referenties
- Sciensano. Virus respiratoire syncytial (VRS). https://www.sciensano.be/fr/sujets-sante/virus-respiratoire-syncytial-vrs
- Sciensano. 2023. Belgian National Burden of Disease Study. Guidelines for the calculation of Disability-Adjusted Life Years in Belgium. https://www.sciensano.be/en/biblio/belgian-national-burden-disease-study-guidelines-calculation-disability-adjusted-life-years-belgium
- IMA Atlas - Atlas AIM. 2022. Prevalentie diabetes. https://atlas.ima-aim.be/databanken/?rw=1&lang=nl
- Statbel. 2024. Doodsoorzaken. https://statbel.fgov.be/en/themes/population/mortality-life-expectancy-and-causes-death/causes-death
- Villavicencio F, Perin J, Eilerts-Spinelli H, Yeung D, Prieto-Merino D, Hug L, et al. 2024. Global, regional, and national causes of death in children and adolescents younger than 20 years: an open data portal with estimates for 2000–21. The Lancet Global Health.
- Sidebotham P, Fraser J, Covington T, Freemantle J, Petrou S, Pulikottil-Jacob R, et al. 2014. Understanding why children die in high-income countries. Lancet.
- Partenamut Mutualité Libre. Belgique. 2025. Diabète de type 1 : les jeunes sont les plus concernés. https://www.partenamut.be/fr/blog-sante-et-bien-etre/maladies-graves-ou-chroniques/diabete/diabete-type-1
- UNICEF. Child and youth mortality data ages 5-24.https://data.unicef.org/topic/child-survival/child-and-youth-mortality-age-5-24/
- Arora A. UNICEF. 2024. Levels and trends in child mortality.https://data.unicef.org/resources/levels-and-trends-in-child-mortality-2024/
- UNICEF. 2024. The State of Children in the European Union. https://www.unicef.org/eu/stories/state-children-european-union-2024
Gelieve deze pagina als volgt te citeren: Sciensano. Gezondheid van kinderen: Morbiditeit en mortaliteit, Health Status Report, 18 maart 2026, Brussel, België.