Select your language

Andere informatie en diensten van de overheid : www.belgium.be  Logo Belgium

Alle schattingen kunnen in meer detail worden geraadpleegd in onze interactieve online applicaties:
Schattingen van sterfte en verloren levensjaren geassocieerd met omgevingslawaai

Deze resultaten kwamen tot stand met de steun van de Vlaamse Overheid, Departement Zorg. De auteurs zijn verantwoordelijk voor de aangeboden informatie, deze is niet noodzakelijk bekrachtigd door de subsidiërende diensten.
Departement Zorg

1. Kernboodschappen

  • In 2022 werden meer dan 160 sterfgevallen gelinkt aan verkeerslawaai. Dit komt neer op 0,14% van alle sterfgevallen in België.
  • Coronaire hartziekte, cerebrovasculaire aandoeningen en diabetes mellitus zijn de belangrijkste doodsoorzaken die in verband worden gebracht met lawaai.
  • De sterftecijfers in verband met verkeerslawaai zijn in de loop der tijd gedaald, waarbij er verschillen zijn waargenomen tussen de regio’s.
  • België heeft het vijfde hoogste sterftecijfer als gevolg van omgevingslawaai van alle EU-14-landen.

2. Aantal overlijdens door verkeerslawaai

In 2022 was omgevingslawaai verantwoordelijk voor 164 sterfgevallen, wat neerkomt op 0,14 % van alle sterfgevallen in België. Omgevingslawaai leidde tot 2.459 verloren levensjaren.

Coronaire hartziekte, cerebrovasculaire aandoeningen en diabetes mellitus zijn de belangrijkste oorzaken van sterfte in verband met verkeerslawaai

Coronaire hartziekte, cerebrovasculaire aandoeningen en diabetes mellitus zijn de belangrijkste oorzaken van sterfte als gevolg van wegverkeerslawaai, met respectievelijk 90, 54 en 19 sterfgevallen in 2022. De rangorde van de oorzaken van sterfte als gevolg van verkeerslawaai is in alle regio’s consistent.

Belangrijkste oorzaken van sterfte toegeschreven aan verkeerslawaai, in aantal sterfgevallen, beide geslachten, alle leeftijden samen, België, 2022
Bron: Eigen berekeningen op basis van gegevens uit Statbel [1] en EEA [2]

De meeste sterfgevallen als gevolg van verkeerslawaai komen voor bij vrouwen, en vooral op oudere leeftijd

Het aantal sterfgevallen dat aan verkeerslawaai kan worden toegeschreven, neemt sterk toe met de leeftijd; de meeste sterfgevallen doen zich voor bij mensen in de leeftijdsgroepen 65 tot 84 jaar en 85 jaar en ouder. Voor beide leeftijdsgroepen zijn coronaire hartziekten en cerebrovasculaire aandoeningen de belangrijkste oorzaken van sterfgevallen als gevolg van verkeerslawaai. De ziektelast is over het algemeen hoger bij mannen, behalve bij mensen van 85 jaar en ouder.

Verdeling van sterfgevallen als gevolg van verkeerslawaai, naar leeftijd en geslacht, België, 2022  
Bron: Eigen berekeningen op basis van gegevens uit Statbel [1] en EEA [2]

De sterftecijfers in verband met verkeerslawaai zijn gedaald, maar er blijven regionale verschillen bestaan

Sinds 2013 is de sterfte in verband met verkeerslawaai in alle regio’s gedaald. Ondanks deze daling blijven er regionale verschillen bestaan. Het aantal sterfgevallen als gevolg van verkeerslawaai was het hoogst in het Waalse Gewest (1,63 per 100.000), gevolgd door het Brusselse Hoofdstedelijk Gewest (1,44 per 100.000), en het laagst in het Vlaamse Gewest (1,27 per 100.000). 

Trends in het aantal voor leeftijd gestandaardiseerde sterfgevallen per 100.000 inwoners die worden toegeschreven aan verkeerslawaai, per regio, voor beide geslachten, 2013-2022
Bron: Eigen berekeningen op basis van gegevens uit Statbel [1] en EEA [2]

België staat boven het gemiddelde wat betreft sterfgevallen als gevolg van geluidsoverlast in de EU-14 

Volgens het meest recente rapport van het Europees Milieuagentschap (EEA) [3], gebaseerd op gegevens uit 2021, was het ruwe sterftecijfer in België als gevolg van verkeerslawaai het vijfde hoogste van de EU-14-landen, waarmee het boven het gemiddelde uitkwam.

Bruto sterftecijfers per 100.000 inwoners als gevolg van geluidsoverlast, per land van verblijf (EU-14), 2021
Bron: Europees Milieuagentschap (EEA) [3]

3. Lees meer

Bekijk de metadata voor deze indicator

Ziektelast gelinkt met risicofactoren visualisatie-instrument

Achtergrond

In het project EBoD-FL, wordt de ziektelast door milieustressoren berekend voor het Vlaamse Gewest. Een deel van de analyses wordt uitgebreid naar de andere gewesten om schattingen voor het hele land te verkrijgen als onderdeel van de Belgische Nationale Ziektelaststudie.

De beoordeling van de blootstelling van de bevolking is gebaseerd op de cijfers over blootstelling aan omgevingslawaai die in het kader van de Richtlijn omgevingslawaai (END) [2] aan de EU zijn gerapporteerd. In de openbaar toegankelijke vorm hebben deze gegevens betrekking op het aantal blootgestelde personen per 5 dB-klasse voor de indicatoren Lden en Lnight, die afzonderlijk per regio beschikbaar zijn. Blootstelling wordt in dit geval gedefinieerd als het geluidsniveau aan de meest blootgestelde gevel van de woningen van de betrokkenen (Regionaal Bureau voor Europa van de WHO, 2018). De niveaus worden geschat aan de hand van akoestische modellen, die rekening houden met de verdeling van geluidsbronnen met verschillende eigenschappen en de geometrie van de omgeving. De schattingen worden om de vijf jaar bijgewerkt en zijn momenteel beschikbaar voor de referentiejaren 2011, 2016 en 2021.

We gebruikten vergelijkende risicobeoordeling om sterfgevallen door omgevingslawaai te berekenen [4]. De beoordeling van de blootstelling van de bevolking is gebaseerd op de cijfers over de blootstelling aan verkeerslawaai die in het kader van de richtlijn inzake omgevingslawaai (END) aan de EU zijn gerapporteerd. Dit stelde ons in staat om de bijdrage van omgevingslawaai aan de ziektelast te schatten, bekend als de toerekenbare fractie voor de bevolking. Door deze percentages te combineren met de schattingen van de totale ziektelast, berekenden we de toerekenbare ziektelast voor elke ziekte per leeftijdsgroep, geslacht en regio. Daarnaast berekenden we percentages per 100.000 personen en gestandaardiseerde percentages (BSP) met behulp van bevolkingsaantallen van Statbel.

We berekenen de ziektelast die toe te schrijven is aan omgevingslawaai, uitgesplitst naar leeftijd, geslacht, regio, jaar en oorzaak. De volledige reeks schattingen kan worden bekeken via https://burden.sciensano.be/shiny/risk/. 

Definitions

YLL
De verloren levensjaren of YLL is een maatstaf voor de fatale ziektelast ten gevolge van vroegtijdige sterfte in een specifieke populatie. YLLs worden berekend door de sterfte (in aantallen) te vermenigvuldigen met de levensverwachting op de leeftijd van sterfte. De YLL geeft hierdoor het aantal levensjaren weer die een persoon verloren heeft ten gevolge van vroegtijdige sterfte door een specifieke aandoening.
EU-14
De EU-14 komt overeen met alle landen die tussen 1995 en 2004 tot de Europese Unie behoorden: België, Denemarken, Duitsland, Finland, Frankrijk, Griekenland, Ierland, Italië, Luxemburg, Nederland, Oostenrijk, Portugal, Spanje, en Zweden. We vergelijken de Belgische gezondheidsstatus met die van de EU-14 omdat deze landen vergelijkbare sociaal-economische omstandigheden hebben. Opmerking : het Verenigd Koninkrijk is uitgesloten omdat het niet langer lid is van de EU. 
Voor leeftijd gestandaardiseerd sterftecijfer 
De voor leeftijd gestandaardiseerde sterfte geeft het volgens leeftijd gewogen gemiddelde sterftecijfer weer en kan zo de verschillen te wijten aan de leeftijdsstructuur van de bevolking opvangen.

Referenties

  1. Statistics Belgium (Statbel). https://statbel.fgov.be/en
  2. European Environment Agency. (2026). Noise data reported under Environmental Noise Directive (END). https://www.eea.europa.eu/en/datahub/datahubitem-view/c952f520-8d71-42c9-b74c-b7eb002f939b.
  3. European Environment Agency. (2025). Environmental noise in Europe 2025 (EEA Report No. 05/2025). https://doi.org/10.2800/5134480.
  4. Plass, D., Hilderink, H., Lehtomäki, H. et al. Estimating risk factor attributable burden – challenges and potential solutions when using the comparative risk assessment methodology, 2022. https://doi.org/10.1186/s13690-022-00900-8;

Gelieve deze pagina als volgt te citeren: Sciensano. Ziektelast: Ziektelast door risicofactoren - Ziektelast door omgevingslawaai. Health Status Report, 30 juli 2026, Brussel, België. https://www.gezondbelgie.be/nl/gezondheidstoestand/ziektelast/ziektelast-door-risicofactoren/ziektelast-door-luchtvervuiling